Defter · Görüş 004 · Arama ve yapay zeka
Site artık okunmak için değil, alıntılanmak için yapılıyor
Bu yaz Google üç şey yaptı ve üçü birlikte tek bir şey söylüyor: sayfanı ziyaret eden şey artık bir insan olmayabilir. Kötü haber, bunun ölçüsü henüz yok.
Kurucu, BLN Global · · 8 dk okuma
Kısa cevap
Google artık sayfanın yapay zeka cevaplarında kaç kez göründüğünü söylüyor ama kaç tıklama getirdiğini söylemiyor. Aynı dönemde FAQ zengin sonuçlarını kapattı ve siteleri yapay zeka ajanlarının gezebilmesi için hazırlamaya çağırdı. Pratik sonuç: sayfanı arama sonucunda tıklanmak için değil, bir cevabın içinde kaynak gösterilmek için kurman gerekiyor. Somut karşılığı net cevaplar, açık soru-cevap yapısı, temiz erişilebilirlik ağacı ve sıfıra yakın düzen kayması.
Google'ın yaz boyunca yaptığı üç ayrı duyuru var. Tek tek bakınca üçü de sıradan görünüyor. Yan yana koyunca aynı yöne bakıyorlar.
Üç olay
7 Mayıs: FAQ zengin sonuçları kapandı
Google, sayfa altındaki açılır soru-cevap kutularını arama sonuçlarından kaldırdı. 15 Haziran'da FAQPage dokümanını da yayından çekti. Sıralamaya etkisi yok; kaybolan şey sonuç sayfasında kapladığın alandı. Yıllarca "FAQ şeması ekle, SERP'te iki kat yer kapla" diye anlatılan taktik bir günde bitti.
3 Haziran: Search Console'a yapay zeka raporları geldi
Google artık sayfanın AI Bakışı ve AI Modu gibi üretken yapay zeka özelliklerinde ne sıklıkta göründüğünü ayrı bir raporda gösteriyor. Rapordaki alanlar şunlar: gösterim, sayfa, ülke, cihaz ve tarih.
Listede olmayanı fark etmek listede olandan önemli: tıklama yok, tıklama oranı yok, sorgu yok. Google ileride ek ölçütler getireceğini söylüyor.
Haziran: Chrome "ajana hazır site" araç setini yayımladı
Chrome, siteleri yapay zeka ajanlarının gezebilmesi için üç parçalı bir set açtı: Lighthouse'a eklenen Agentic Browsing denetim kategorisi, sitenin işlevlerini ajana açan WebMCP taslak standardı ve ajan davranışını taklit eden DevTools araçları. Denetimler şimdilik bilgilendirme amaçlı, puana girmiyor.
Chrome'un gerekçesi burada asıl ilginç olan yer. Ajanların sayfayı nasıl gördüğünü şöyle anlatıyor:
Ajanlar birincil veri modeli olarak, DOM'dan türetilen erişilebilirlik ağacına dayanır.
Aynı belgede düzen kaymasını düşürmenin gerekçesi de değişmiş: artık "kullanıcı yanlış yere basmasın" değil, ajan yanlış yere basmasın diye.
Bu kategori artık Lighthouse'ta gerçekten duruyor. Bu yazıyı yazarken kendi ana sayfamızı ölçtük ve raporun en üst satırında beşinci bir sütun belirdi:
Üçü birlikte ne diyor
Zengin sonuç kapanıyor, yapay zekâ görünürlüğü ölçülmeye başlıyor, tarayıcı siteni makine ziyaretçiye hazırlamanı istiyor. Bunların ortak yönü şu: sayfanın işi giderek tıklanmak olmaktan çıkıp bir cevabın içinde kaynak gösterilmek hâline geliyor.
Bu, "SEO öldü" demek değil. Tam tersine erişilebilirlik, net başlık yapısı ve yapılandırılmış veri gibi eski ve sıkıcı işler birden daha çok işe yarıyor. Değişen şey hedef: sayfayı insanın gözü için değil, sayfayı özetleyecek sistemin okuması için düzenliyorsun. İkisi çoğu zaman aynı şeyi istiyor zaten. İyi haber bu.
Kötü haber ölçüde. Gösterim sayısı sana bir şey söylemiyor. Bir yapay zekâ cevabında görünmek, o cevabı okuyanın sana geldiği anlamına gelmiyor; çoğu zaman gelmiyor, çünkü cevabı zaten aldı. Yani Google sana yeni bir sayaç verdi ama sayacın parayla ilişkisini vermedi. Bir bütçeyi bu sayaca göre yönetmek şu an kör uçuş.
Bunu kendi sitemizde test ettik
Chrome'un belgesini okumadan birkaç saat önce kendi sitemizde şunu ölçtük: Arapça sayfalarda düzen kayması 0,287 çıkıyordu. Lighthouse sebebi doğrudan gösterdi: Arapça yazı tipi geç gelip sayfayı yeniden dizdiriyordu.
Arapça sayfalarda düzen kayması (CLS)
font-display:swap yerine optional yapıldı. Ölçüm canlı sitede Lighthouse ile alındı; aynı sayfaların performans puanı 83-85 aralığından 98-100'e çıktı.Düzeltmeyi insan ziyaretçi için yaptık: sayfa okunurken zıplıyordu. Sonra Chrome'un belgesinde aynı ölçütü ajan yanlış tıklamasın diye gerekçelendirdiğini gördük. İyi yapılmış iş iki tarafa da yarıyor. Bu yazının en umut verici tarafı da bu.
Kaymanın nasıl bulunduğu ve neden yalnızca Arapçada çıktığı ayrı bir notta: statik bir sitede son 18 puan.
Google ne diyor, çalışmalar ne diyor
Burada dikkatli olmak gerekiyor, çünkü iki ayrı kaynak var ve aynı şeyi söylemiyorlar. Bir yanda "üretken arama için optimizasyon" üzerine yapılmış üçüncü taraf incelemeleri, diğer yanda Google'ın mayıs ayında yayımladığı kendi kılavuzu.
Google'ın kılavuzu birkaç yaygın tavsiyeyi doğrudan reddediyor. Yapay zekâ için ayrı makine okunur dosya, ayrı işaretleme ya da Markdown üretmeye gerek olmadığını, bunların yok sayıldığını söylüyor. Yapılandırılmış verinin üretken arama için gerekli olmadığını ve eklenmesi gereken özel bir şema bulunmadığını yazıyor. İçeriği küçük parçalara bölme zorunluluğu olmadığını, ideal bir sayfa uzunluğu bulunmadığını ekliyor. Tek teknik şart şu: sayfa indekslenmiş ve arama sonucunda öne çıkarma metniyle görünmeye uygun olmalı.
İnsanların benzersiz, ilgi çekici ve yararlı bulduğu içerik üretmek, sitenizin üretken aramadaki varlığını uzun vadede diğer bütün önerilerden daha çok etkileyecektir.
Üçüncü taraf incelemeleri ise bambaşka bir dil kullanıyor: atıfların %44,2'sinin belgenin ilk %30'undan çıktığı, atıf alan sayfaların %53,4'ünün 1.000 kelimenin altında olduğu, soru-cevap yapısı olan sayfaların yaklaşık 2,3 kat fazla atıf aldığı gibi sayılar veriyorlar.
İkisi çelişiyor mu? Tam olarak değil, ama karıştırılıyor. Çalışmaların bulduğu şey bağıntı: alıntılanan sayfalar böyle görünüyor. Google'ın söylediği şey gereklilik: bunları yapmak zorunda değilsin. İyi yazılmış bir sayfa zaten başında net cevap verir ve gereksiz yere uzamaz; çalışmalar muhtemelen kaliteyi ölçüyor, formülü değil. Tehlike, bağıntıyı reçeteye çevirip sayfayı yapay zekâ için parçalamaya kalkmakta.
Pazartesi ne yapmalı
İkisinin kesiştiği yerde durursan yanılmıyorsun. Sırayla:
- Her önemli sayfanın başına net bir cevap koy. Bunu yapay zekâ için değil, okur için yap; sayfanın ne anlattığı ilk paragrafta anlaşılsın. Her iki kaynağın da onayladığı tek somut madde bu.
- Soru-cevap bölümünü koru, şemayı ekleme.
FAQPageişaretlemesi Google'da artık bir şey üretmiyor ve Google yapılandırılmış verinin üretken arama için gerekmediğini açıkça yazıyor. Görünür soru-cevap metni ise okurun işine yarıyor. - Sayfayı ne uzat ne parçala. Google ideal uzunluk olmadığını ve içeriği küçük parçalara bölmenin gerekmediğini söylüyor. Konu neyi gerektiriyorsa o kadar yaz.
- Yapay zekâ için ayrı dosya üretme. Google bunları yok sayıyor. Bu yıl satılan "AEO paketi"nin bir kısmı tam olarak bunu yapıyor.
- Erişilebilirliği ciddiye al. Düğmenin adı, bağlantının metni, başlık sırası. Ajanın gördüğü şey tam olarak bu ağaç.
- Düzen kaymasını sıfıra indir. Artık iki gerekçesi var.
- WebMCP için acele etme. Henüz taslak standart ve denetimler puana girmiyor. Takip et, ama bugün bütçe ayırma.
Bir uyarı
Bu alanda kesin konuşan herkese şüpheyle bakmak lazım, bu yazı dahil. Elimizdeki veri altı haftalık ve Google raporları hâlâ sınırlı sayıda siteye açık. "Yapay zekâ optimizasyonu" diye paket satmaya başlayanlar da bu belirsizliği satıyor.
Bizim tavrımız şu: yukarıdaki listedeki hiçbir madde yapay zekâ olmasa da doğru işler. Net cevap yazmak, sayfayı şişirmemek, erişilebilir kurmak, kaymayı engellemek. Bunların hepsi 2015'te de doğruydu. Yeni olan tek şey, kötü yapmanın bedelinin artmış olması.